Bệnh viện thông minh cho người Việt – bắt đầu từ tuyến xã, huyện

Thứ năm - 30/05/2019 16:21

 

 

Hồ sơ bệnh án điện tử, y bạ điện tử là những ứng dụng công nghệ mà người dân khi tới khám tại Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê, Phú Thọ, đang được phục vụ một cách hết sức hiệu quả.

Cuối tháng 12/2018, Bộ Y tế đặt ra mục tiêu hướng tới xây dựng bệnh viện thông minh cho người Việt, với thông tư 46/2018/TT-BYT thể hiện rõ bằng việc áp dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong ngành y.

Theo đó, hồ sơ bệnh án điện tử được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu tối đa thời gian cho người bệnh thông qua việc cắt giảm thủ tục hồ sơ giấy tờ trong việc đăng ký khám, chữa bệnh, cũng như thủ tục hồ sơ giấy tờ lúc ra viện.

Không chỉ vậy, hồ sơ bệnh án điện tử còn cung cấp đầy đủ thông tin khám, chữa bệnh, hỗ trợ theo dõi được toàn bộ quá trình điều trị bệnh của bệnh nhân, từ đó đưa ra những chẩn đoán, điều trị tốt hơn, giảm thiểu sai sót.

Thông tư số 46/2018/TT-BYT bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/3/2019, tuy nhiên cho tới nay trên cả nước chỉ một vài bệnh viện lớn thực sự  quan tâm, đưa giải pháp công nghệ này vào hoạt động khám bệnh, chữa bệnh .

Sự chậm trễ này được cơ quan quản lý Trung ương của ngành y lý giải bởi đây mới chỉ là giai đoạn đầu trong việc triển khai, với lộ trình tới năm 2023 là các bệnh viện hạng 1 sẽ phải hoàn thiện việc ứng dụng CNTT vào khám chữa bệnh.

Công nghệ hỗ trợ bệnh nhân

Tuy nhiên, ở một huyện một núi tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Y tế huyện Cẩm Khê (TTYT), đã triển khai công nghệ thông tin vào hỗ trợ công tác khám chữa bệnh từ trước cả khi thông tư 46 có hiệu lực và khá hiệu quả.

“Chúng tôi đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử ngoại trú và y bạ điện tử một cách tương đối hoàn chỉnh, chỉ còn hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử nội trú còn đang ứng dụng từng khoa”, Phó Giám đốc TTYT huyện Cẩm Khê, BSCK II – Nguyễn Hải Minh nói.

BS Minh cũng đánh giá, Thông tư 46 là sự tháo gỡ quan trọng, tạo ra định hướng chung cho phát triển bệnh viện thông minh thông qua việc triển khai y bạ điện tử, hồ sơ bệnh án điện tử.

Hiện tại, TTYT huyện Cẩm Khê đang đưa vào ứng dụng cả hai hệ thống này để phục vụ người bệnh.

Với từ khóa “Cẩm Khê” trên chợ ứng dụng của cả hai hệ điều hành IOS và Andorid, mọi người có thể tải xuống ứng dụng y bạ điện tử miễn phí để theo dõi tình hình khám chữa bệnh cũng như sức khỏe của mình ngay trên thiết bị thông minh.

Về Y bạ điện tử, vẫn theo BS. Minh: “Có thể nói là đã hoàn chỉnh”. Mỗi bệnh nhân đăng ký khám tại TTYT sẽ được cấp một tài khoản để đăng nhập vào ứng dụng y bạ điện tử, nhằm theo dõi quá trình khám, chữa bệnh cũng như sử dụng thuốc theo kết luận của bác sĩ”.

Nói về hệ thống này, BS. Minh cho biết, TTYT sử dụng phần mềm HIS (phần mềm quản lý bệnh viện tổng thể), khi kết thúc khám bệnh, nó sẽ đẩy hồ sơ điện tử về bảo hiểm y tế và cổng Gateway của Bộ Y tế  dưới định dạng file XML.

TTYT xây dựng phần mềm hứng lấy file XML và dữ liệu này coi như là tài sản của bệnh viện, từ đó xây dựng phần mềm trả file XML cho người bệnh.

Cũng theo BS. Minh, y bạ điện tử được TTYT xây dựng từ năm 2017, qua việc bắt tay với một công ty công nghệ ngay tại tỉnh nhà dựa trên nhu cầu thực tế của TTYT.

Cho tới nay, về cả phía TTYT và công ty công nghệ vẫn đang hợp tác dưới dạng làm thí điểm, sử dụng thử để hiệu chỉnh, sau đó có thể tiến tới hợp tác dưới dạng thuê hàng tháng.

Về cơ chế bảo mật, mỗi người bệnh sẽ được cấp một tài khoản, một mật khẩu mặc định để đăng nhập lần đầu, sau đó phải đổi mật khẩu cá nhân, và tự quản lý thông tin cá nhân của mình. Ngoài ra, hệ thống cũng được sự hỗ trợ bảo mật công nghệ từ phía Viettel cung cấp.

Còn về hoạt động của ứng dụng trước nguy cơ sai thông tin do lỗi người sử dụng, BS. Minh cho rằng, y bạ điện tử là phần mềm được xây dựng làm sao để tạo ra sự đồng bộ với tất cả thông tin trong bệnh viện.

 

Ứng dụng công nghệ thông tin giúp giảm hồ sơ lưu trữ thủ công

Cho tới giữa năm 2019, có tới 500 tài khoản được cấp cho bệnh nhân tới khám TTYT huyện Cẩm Khê. Tất cả tài khoản này đều được đồng bộ với thông tin khám chữa bệnh tại hơn 30 xã thuộc huyện Cẩm Khê.

Cuối mỗi ngày, phầm mềm có tên HIS sẽ tổng hợp lại thông tin khám chữa bệnh trong ngày và gửi về cho người bệnh để tiện theo dõi.

Mục tiêu của TTYT huyện là có thể tiến tới việc tự động cập nhật liên tục, thay vì cứ tới cuối mỗi ngày mới tổng hợp lại để chuyển cho người bệnh, đồng thời các tuyến xã cũng theo dõi được điều này mà không thông qua tài khoản bệnh nhân.

Không chỉ vậy, việc không phải người bệnh nào cũng có khả năng tiếp cận với thiết bị thông minh, internet thường xuyên, nên y bạ giấy vẫn được lưu hành song song theo thói quen của người bệnh.

Công nghệ hướng tới khắc phục việc nhiều người có cuốn y bạ dùng hết năm này qua năm khác, nhàu nát, thiết sót, thậm chí là mất, hay hơn nữa là mỗi hôm dùng một sổ khác nhau thì không thể lưu trữ được gì.

Hệ thống Y bạ điện tử được TTYT huyện Cẩm Khê xây dựng dưới dạng đề tài nghiên cứu, và đang báo cáo với Sở Y tế tỉnh. .

Hỗ sơ bệnh án điện tử

Về Hồ sơ bệnh án điện tử, TTYT Cẩm Khê đã triển khai hoàn chỉnh cho ngoại trú, còn nội trú hiện triển khai tại hai khoa, là khoa ngoại và khoa y học cổ truyền, các khoa khác vẫn đang làm bệnh án giấy.

Về ngoại trú, có khoảng 5000 hồ sơ bệnh án được lập, chỉ dành cho những bệnh mãn tính như tiểu đường, huyết áp, viêm phế quán… nhằm theo dõi sát sao từ phía bệnh viện. Thông qua hệ thống y bạ điện tử, người bệnh có thể cập nhật thông tin về chỉ số bệnh giúp bác sĩ theo dõi tiến trình điều trị.

Về việc nội trú mới chỉ triển khai tại hai khoa, BS Minh lý giải, bởi khoa ngoại và khoa y học cổ truyền là những khoa ít có diễn biến đột xuất nhất, dễ dàng nhập và cập nhật hồ sơ.

Khoa cấp cứu hay khoa sản, bệnh nhân luôn có diễn biến bệnh liên tục, nếu mỗi lần có diễn biển xảy ra, lại phải chạy đi nhập, in, lấy thuốc thì thực sự rất khó, bài toán này công nghệ chưa giải quyết được.

Chưa nói mọi kết luận vẫn phải ký trực tiếp, nếu bệnh nhân vừa diễn biến xong, cập nhập xong, in ra, chưa hết 1 trang lại để bác sĩ ký, vài phút sau lại diễn biến, lại phải bổ sung thuốc, lại phải in ra cho bác sĩ ký thì việc đó rất tốn kém.

Đây chính là lý do mới chỉ triển khai 2 khoa để  khi bệnh nhân ra viện chỉ việc in ra ký một lần.

Giải pháp này “Gọi là nửa tây, nửa ta”. Một mặt sử dụng dữ liệu số, mặt khác vẫn cần dữ liệu giấy để phục vụ thanh kiểm tra, BS. Minh nói. Điều này cũng đã được bảo hiểm xã hội, đơn vị thanh toán bảo hiểm y tế, thông qua.

Nói về việc ban đầu triển khai, BS Minh cho biết, lúc đầu các bác sỹ rất vất vả để làm quen nhưng về sau dữ liệu tìm kiếm rất chính xác, có thể tra cứu rất nhanh chóng, tăng công suất khám chữa bệnh lên rất nhiều.

Bệnh án điện tử nội trú theo lộ trình trong năm nay sẽ được hoàn chỉnh, bây giờ như thành phong trào, các phòng ban đang đòi làm. “Ban đầu do mới, lạ, rất khó, anh em cũng nản nản nhưng sau đó mọi người thấy làm nhàn hơn rất nhiều, chất lượng hồ sơ bệnh án tốt hơn rất nhiều”, BS. Minh lạc quan nói.

Khó khăn – giải pháp

Gọi là khó khăn nhưng BS. Minh lại vui vẻ rằng khó khăn trong kỹ năng sử dụng máy tính là câu chuyện của 7 – 8 năm về trước. Rất may mắn là lãnh đạo Sở Y tế  Phú Thọ đưa ra tiêu chí “ai không sử dụng được máy tính thì cho về”, nên bây giờ việc này có thể triển khai tới tuyến xã mà không gặp nhiều trở ngại.

Tuy nhiên về nội trú, phần mềm HIS chưa đáp ứng hết yêu cầu theo quy chế của Bộ Y tế về bệnh án, vẫn còn nhiều vướng mắc. Để giải quyết vấn đề này TTYT mở chuyển trang nội bộ trên facebook để khi ai có yêu cầu, thắc mắc có thể chia sẻ ngày trên đó để được giải đáp.

Dù Thông tư 46 đã gỡ bỏ nhiều khúc mắc trong mục tiêu “bệnh viện không tiền mặt, không giấy tờ”, nhưng cho tới nay Bộ Y tế vẫn chưa xác định một ứng dụng, phần mềm chuẩn đồng bộ để triển khai trên toàn quốc.

Tuy nhiên, về mặt công nghệ vướng mắc này có thể cải tiến, đồng bộ được. “Riêng cách làm về công nghệ thông tin của Bộ Y tế có thể đánh giá là rất hay. Đó là tạo sự cạnh tranh rất bình đẳng cho các cơ sở, doanh nghiệp phần mềm, ai đạt chuẩn là được phép sử dụng”, BS. Minh nói.

Hệ thống chỉ cần đáp ứng được chuẩn 4102 của Bộ Y tế, còn dùng phần mềm nào thì dùng, miễn sao đạt chuẩn là được đưa vào bệnh viện. Riêng Phú Thọ, Sở Y tế đang đồng bộ và hướng tới các bệnh việc trực thuộc sử dụng phần mềm phù hợp cho việc chia sẻ thông tin thuận tiện.

Kinh phí được cho là một khó khăn nhìn rõ rất khi Bộ Y tế và Nhà nước chưa có nguồn riêng cho bệnh viện về việc này nên phải tự chủ.

Chi phí công nghệ thông tin được cho chiếm tới 2% doanh thu bệnh viện, dù đã có đề xuất phải đưa chi phí này vào giá dịch vụ khám chưa bệnh, nhưng hiện chưa được thông qua, BS. Minh chia sẻ.

Đặc biệt khó khăn còn nằm ở việc chưa thể triển khai chữ ký số, bởi chi phí dành cho chữ ký số với vài nghìn nhân viên, khoảng 320.000 đồng/người/tháng, “xem chừng là lớn”.

Trong khi chi phí thuê các loại phần mềm cũng  mất 100 triệu mỗi tháng, chưa kể phần cứng thiết bị máy móc.

Khó khăn nữa là vấn đề về thiết bị máy móc trong chuẩn đoán hình ảnh sản xuất trước những năm khoảng 2010 không chuẩn đạt chuẩn DICOM. Chẳng hạn các máy siêu âm, X Quang không chuẩn DICOM, nên không thể đồng bộ được trong chia sẻ hình ảnh trực tiếp tới hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử.

Các bác sĩ ở TTYT Cẩm Khê cho rằng cần có sự phối hợp với công ty trang thiết bị để nâng cấp máy chuẩn DICOM. Tại TTYT Cẩm Khê cũng đang cho các công ty khảo sát để nâng cấp, khi đó siêu âm mới đổ lên bệnh án điện tử được, BS. Minh chia sẻ.

Ngoài ra cũng theo BS. Minh, đơn vị nào cũng cần tìm phần mềm hệ thống hoàn thiện, nhưng phải làm mới biết phần mềm nào là hoàn thiện.

Trong công nghệ thông tin có một cái rất khó là tại Việt Nam  có vài chục nhà cung cấp, để lựa chọn nhà cung cấp có sản phẩm hoàn thiện, đáp ứng quy định hiện hành rất khó. Nhất là khi quảng cáo thì rất hay, nhưng khi làm mới thấy nó mắc.

Phần mềm HIS được cho là gần với bệnh án điện tử nhất, hoặc phần mềm PACS cũng chỉ có 7, 8 hãng cung ứng, trong khi Bộ Y tế dù có đề án triển khai thí điểm ở rất nhiều bệnh viện nhưng vẫn chưa chốt được cái nào là chuẩn.

Việc  chưa có khung chuẩn là một điều khó khăn. “Mình là bác sĩ chỉ biết khám bệnh, đưa ra một số yêu cầu, phần mềm là do các công ty phần mềm triển khai, cho nên nếu mò mẫm đi làm từ đầu hầu như không làm được, mất rất nhiều công”, BS Minh chia sẻ.

Còn nếu khoán trắng cho đơn vị dịch vụ thì không biết cái nào là chuẩn, phải đi tham khảo các đơn vị, bệnh viện xem cái nào là chuẩn, cái nào không chuẩn.

Phần mềm HIS là chỉ đạo chung của Sở Y tế tỉnh, vì cả tỉnh dùng chung để  có thể chia sẻ dữ liệu với nhau.

Được biết, để dữ liệu được đồng bộ nhất, Sở Y tế Phú Thọ cũng đang có đề án xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và đang kết hợp với nhà cung cấp Viettel.

Hiện Phú Thọ đã được triển khai hệ thống camera tại toàn bộ trạm y tế xã, mỗi xã là 2 camera theo dõi liên tục, nhằm hỗ trợ kịp thời nếu có vấn đề xảy ra trong quá trình phục vụ bệnh nhân.

Tác giả bài viết: Quốc Huy – Trung Nguyên

Nguồn tin: Tạp chí thương gia và thị trường

 Từ khóa: Bệnh án điện tử

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây